1. اهرام ثلاثه مصر: مشهورترين فراعنه مصر سه پادشاه از سلسه چهارم اند كه در حدود سه هزار سال قبل از ميلاد مي‌زيسته اند و ابنيه عظيمي به عنوان خوابگاه ابدي خود ساخته اند كه به نام اهرام ثلاثه مصر معروف است. در يكي از سالنها جسد موميائي كئوپس فرعون مصر گذاشته شده است.2800سال قبل از ميلاد

2. حدايق معلّقه يا باغهاي آويزان: در بابل قديم يكي از عجائب هفتگانه جهان قديم است كه به قصر شاهي متصّل بود و منسوب به نبوكد نصر «بُخت نصر» دوّم است و گويند او باغها را براي زن خود سميراميس بر تپّه هاي مصنوعي كه باستون بنا شده بود و 75قدم از سطح زمين ارتفاع داشت با هزينه بسيار بنا كرد و درختان بلند كمياب كاشته بودند. 

3. مجسّمه زئوس «ژوپیتر»: طبق افسانه هاي روم قديم وي خداي خدايان در شهر المپيا حاكم نشين يونان نصب شده بود و در خلال جنگهاي گوناگون از بين رفته است. 

4. معبد آرتميس: يكي از معابد بزرگ جهان بوده داراي 127ستون مي‌باشد و پنج سال پيش از تولّد حضرت مسيح ساخته شده است جنس آن از مرمر خالص گرانبها است. 

5. آرامگاه موسولوس: يكي ديگر از شاهكارهاي هنري است كه به دستور زن باوفايش در تاريخ325 پيش از ميلاد ساخته شده ولي بر اثر مرور زمان و زلرله هاي شديد قسمتهائي از آن شكــاف برداشته و خــراب شده است، در قرن نوزدهم قسمتهاي قيمتي آن به موزه لندن برده شده است. 

6. مجسّمه آپولون : خداي روشنائي يونان باستان «وي پسرزئوس ولتو و برادر آرتميس بود» كه در سال 280قبل از ميلاد ساخته شده و نصب آن از شاهكارهاي صنعت است.

7. فار «فانوس» اسكندريّه: در نزديكي بندراسكندريّه برج بزرگي ساخته بودند كه در بالاي آن شب وروز آتشي روشن بود و به نام چراغ دريائي ناميده مي‌شد چراغ دريائي اسكندريّه جالبترين و سودمندترين عجايب هفتگانه است

گروه اسمی ازیک اسم به عنوان هسته و یک یا چند وابسته ، تشکیل می شود اما وجود وابسته اجباری نیست . 

هسته ی گروه اسمی اسم است یا هر چه در حکم باشد . 

وابسته های اسم دو گونه اند : پیشین – پسین . 

ویژگی های اسم در زبان فارسی : شمار – شناس ( معرفه ) – ناشناس ( نکره ) – اسم جنس . 

شمار : اسم یا مفرد است یا جمع یا اسم جمع . 

مفرد در فارسی نشانه ی ویژه ای ندارد . 

نشانه های جمع در زبان فارسی : ها _ ان – یان – ات – ون – جات . 

جمع مکسر ویژه ی کلمات عربی است که برخی از آن ها درفارسی به کار می رود . 

اسم جمع مانند مفرد نشانه ای ندارد اما بر یک مجموعه دلالت می کند : ملّت ، امّت ، دسته ، طایفه . 

شناس ( معرفه ) اسمی است که برای شنونده یا گوینده شناخته باشد . 

برخی نشانه های اسم « شناس » عبارتند از : « را » پس از اسم مصدر – اسم جنسی که مضاف الیه آن شناس باشد .- « این » و « آن » و « کدام » پیش از اسم جنس . 

ناشناس : اسمی که برای شنونده یا گوینده به صورت ناشناس به کار می رود و پیش از « ی » یا پیش از « ی » و « را » می آید. 

اسم جنس اسمی است که بدون هیچ نشانه ای به کار رود و منظور آن تمام افراد طبقه ی خودش باشد . 

اسم عام ، همه ی وابسته های پسین و پیشین اسم را می پذیرد . 

اسم خاص بر خلاف اسم عام دو وابسته پسین ( نشانه های جمع ، ی نکره ) را نمی پذیرد . 

اسم از نظر ویژگی ساخت به چهار نوع اسم ساده ، مرکب ، مشتق و مشتق مرکب تقسیم می شود . 

اسم ساده فقط یک تکواژ دارد . اسم مرکب از دو یا چند تکواژ مستقل ساخته می شود . 

اسم مشتق ، اسمی است که یک جزء آن معنای مستقل ندارد ؛ یعنی « وند » است . 

اسم مشتق ، اسمی است که ویژگی های مشتق و مرکب را با هم داشته باشد. 

« نام آوا » : صداهای طبیعی و بی معنای پیرامون ما ( صدای موجودات زنده و غیر زنده ) را نام آوا گویند.

 بیاموزیم : 

در زبان فارسی « گذاشتن » به معنای قرار دادن و مجازاً به معنی قرار داد کردن ، وضع کردن و تاسیس کردن است ؛ مثال : بنیان گذار یعنی مؤسّس ، قیمت گذاز یعنی کسی که تعیین کننده ی قیمت است . 

اما « گزاردن » به معنای به جا آوردن ، ادا کردن و اجرا کردن است و چنان که نماز گزار یعنی ادا کننده ی نماز و خدمتگزار یعنی انجام دهنده ی خدمت . 

پس به هنگام کاربرد آن ها باید دقت کنیم که به معنای آن ها توجه داشته باشیم . نرخ گذاری ، شماره گذاری ، کد گذاری. 

خدمت گزاری ، سپاس گزاری ، خواب گزاری ، حج گزاری ، خبر گزاری .

آذربایجان: آتورپاتکان نگهدار آتش است(فارسی دری)

آرژانتین: سرزمین نقره(اسپانیایی)

آفریقای جنوبی: سرزمین بدون سرما (آفتاب) جنوبی(لاتین،یونانی)

آفریقای مرکزی: سرزمین بدون سرما(آفتاب)مرکزی(لاتین،یونانی)

آلبانی: سرزمین کوهنشینان

آلمان: سرزمین همه مردان یا قوم ژرمن(فرانسوی - ژرمنی)

 اتللو و دزدمونا(عشاق درام ويليام شكسپير)

امير ارسلان وفرخ لقا( عشاق قديمي افسانه هاي فولكوريك ايران)

بهرام و گل اندام(عشاق قديمي افسانه هاي فولكوريك ايران)

بيژن و منيژه( عشاق شاهنامه فردوسي)

پل ويرژيني( عشاق رمان تاريخي برناردن دوسن پير)

خسرو شيرين( در داستاني از نظامي گنجوي)

رومئو و ژوليت( عشاق درام شكسپير)

رابعه و بكتاش( از افسانه هاي اعراب است كه به زبان فارسي نيز در آمده است)

زال و رودابه(از شاهنامه فردوسي)

زهره و منوچهر(از ديوان ايرج ميرزا)

سلامان و ابسال(از جامي)

سليمان و ملكه صبا( ازداستان هاي تورات)

سامسون و دليله( از داستانهاي تورات)

شيرين و خسرو(از امير خسرو دهلوي)

فرهاد و شيرين(از وحشي بافقي)

كلئوپاترا و ژوليوس سزار و آنتوان( داستان عشق كلئوپاترا ملكه مصر به دو سردار و قيصر روم)

ليلي و مجنون( اصلش عربي بوده ولي در اشعار شعراي فارسي من جمله نظامي و جامي و مكتبي شيرازي نيز آمده است)

مادام پمپادور و لويي شانزدهم پادشاه فرانسه

كاري آنتوانت(زوجه لويي شانزدهم) و كاردينال روهان

ناپلئون و ژوزفين

نورجهان (ايراني) و جهانگير(هندي)

وامق و عذرا(در داستاني از عنصري)

ويس و رامين(از فخرالدين اسد گرگاني)

هماي و همايون(از خواجوي كرماني)

يوسف و زليخا( از جامي و آذر بيگدلي)

1- كلماتي مانند «همي‌رفتم» و «شنيدستم» به كدام حوزه‌ي زبان شناسي مربوط مي‌شود؟

ج: زبان شناسي تاريخي.

2) زبان شناسي جديد را به نام‌هاي  .  .  .  و  .   .  .  نيز مي‌شناسند.

ج: همگاني،ساخت‌گرا.

3- در مطالعه‌ي زبان، زبان‌شناسان براي رفع مشكل گستردگي بيش از حدّ زبان چه مي‌كنند؟

ج: مطالعه‌ي خود را فقط به يكي از شكل‌هاي زبان محدود مي‌كنند،شكلي كه بيش‌تر براي اين كار برمي‌گزينند، يكي از شكل‌هاي نوشتاري يا گفتاري گويش معيار است.

4- از مشكلات مطالعه‌ي زبان دو مورد را بنويسيد.

ج: تغيير و تحوّل دائمي زبان ، وجود گونه‌ها ،گويش‌ها ،لهجه‌ها و گستردگي بيش از حدّ آن .

5- كاربرد كدام واژه در عبارت زير نادرست است؟چرا؟

شخص مورد نظر با وجود خانواده‌اي متديّن از اخلاق‌هاي خوبي برخوردار بود.

ج:اخلاق‌ها . چون اين كلمه خود جمع است و نبايد دوباره جمع بسته شود.

6- شكل صحيح جمله‌ي زير را بنويسيد.

اولاد‌هاي بني آدم از نسل هابيل و قابيل هستند.

ج: اولاد بني آدم از نسل هابيل و قابيل هستند.

7- هدف از مطالعه‌ي زبان در گذشته چه چيز‌هايي بود؟

حفظ كتب آسماني و آثار ادبي از دگرگوني‌هاي ناشي از گذشت زمان و ايجاد ارتباط ميان اقوام و مللي كه به زبان‌هاي مختلف سخن مي‌گفتند.

8- وظيفه‌ي گويش شناسي چيست؟

مطالعه و بررسي گويش‌هاي مختلف جغرافيايي،اجتماعي ،تاريخي و ...

1- بیت « در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم / بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم » بر چه مطلبی تاکید دارد؟ جواب : نهایت سرسپردگی معشوق

2- در بیت «  به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم / به خواب عافیت آن گه به بوی موی تو باشم » چه آرایه هایی دیده می شود ؟ جواب: ایهام ( بو ) ، تشبیه ( خواب عافیت ) ، مجاز ( خوابگاه عدم )

3- پیام کلی این بیت چیست ؟ « حافظ به خود نپوشید این خرقه ی می آلود / ای شیخ پاکدامن معذور دار ما را »

جواب : عدم اختیار انسان / عقیده جبرگرایی حافظ

4- در بیت « دل می رود زدستم صاحب دلان خدا را / دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا » مقصود از راز پنهان چیست ؟ جواب : عشق

5- در مصراع « اگر خلاف کنم سعدیا به سوی تو باشم » « به سوی تو باشم » یعنی چه ؟ جواب : خودخواه و خودبین باشم .

6- پیام نهایی این بیت چیست ؟ « چه باید نازش و نالش براقبالی و ادباری / که تا بر هم زنی دیده نه این بینی نه آن بینی ». جواب: این که به خوب و بد دنیا نباید نازید و نالید ، همه چیز در برابر عارف واقعی بی ارزش است .

7- « به خدمت رفتن  »کنایه از چیست ؟ جواب : اعلام آمادگی برای انجام وظیفه

8- در بیت روبه رو « جهانی  کاندو هر دل که یابی ، پادشاه یابی / جهانی کاندرو هر جان که بینی شادمان بینی » شاعر چه جهانی را وصف می کند ؟ جواب : جهان عشق 

9- در بیت « چه باید نازش و نالش براقبالی و ادباری / که تا بر هم زنی دیده نه این بینی نه آن بینی » مقصود از این و آن چیست ؟ جواب : اقبال و ادبار

10- در بیت « اگر در باغ عشق آیی همه فرّاش دل یابی / وگر در راه دین آیی همه نقّاش جان یابی » شاعر چه چیزی را عامل آن می داند که همه چیز در خدمت انسان باشد؟

جواب : به خدمت عشق و دین درآمدن 

بهار آمد و گلزار نور باران شد                               چمن ز عشق رخ یار ، لاله افشان شد 

 با آمدن فصل بهار گل های رنگارنگ گلستان را نورانی کرده است و چمنزار در اثر عشق محبوب ازلی (خداوند) پر از لاله و گل شده است. 

 بهار،گلزار،چمن،لاله: مراعات نظیر  -  نور باران شدن : کنایه از با طراوت شدن ، زیبا شدن  -   واج آرایی صامت (ز)   -   مصراع دوم : تشخیص ، حسن تعلیل

 سرود عشق زمرغان بوستان بشنو                                    جمال یار زگلبرگ سبز ، تابان شد

  «گوش کن پرندگان باغ سرود عشق سر می‌ دهند و گلبرگ زیبایی معشوق را به روشنی می‌نماید. »

  بوستان وگلبرگ سبز تناسب دارند

 ندا به ساقی سرمست گل عذار رسید                                  که طرف دشت چو رخسار سرخ مستان شد

  به ساقی سرمست زیبارو (واسطه ی فیض الهی ) ندا رسید که جهان در اثر انبوه گل ها و لاله های بهاری مانند چهره ی سرخ مستان زیبا شده است.

  ساقی ،سرمست، مستان : مراعات نظیر -  دشت مانند رخسار مستان : تشبیه -  واج آرایی صامت (س ) – دشت : مجاز از عالم هستی

 به غنچه گوی که از روی خویش، پرده فکن                           که مرغ دل ز فراق رخت پریشان شد

  به غنچه (معشوق) بگو که نقاب از چهره‌ی خود برافکند و رخ زیبای خود را هم‌چون گل نمایان کند چرا که مرغ دل عاشق از هجران یار پریشان و بی قرار است.

  غنچه : استعاره از معشوق   -  پرده از روی افکندن : کنایه از چهره نشان دادن ، باز شدن  -  مرغ دل : تشبیه . با غنچه سخن گفتن آرایه ی تشخیص دارد.

 زحال قلب جفا دیده ام ، مپرس ، مپرس                           چو ابر از غم دلدار، اشک ریزان شد

  از حال قلب جفا دیده و هجران کشیده ی من سؤال مکن که هم‌چون ابر از غم هجران یار گریان است.

  قلب به ابر : تشبیه   -    مپرس : تکرار  - دلدار : استعاره از خداوند – قلب : مجاز از وجود

 قلب : ایهام تناسب (دل – دگرگونی)

  خودآزمایی :

  1- بیت دوم به کدام مفاهیم عرفانی اشاره دارد ؟

    َ تمام پدیده های جهان ازجمله پرندگان آواز عشق سرداده اند و خداوند را ستایش می کنند و تمام پدیده های جهان ازجمله گلبرگ های سبز درختان پرتویی از جمال و زیبایی خداوند  هستند.( اصل وحدت وجود در عرفان )

  2- در باره ی آرایه‌های بیت پایانی توضیح دهید .

  قلب به ابر تشبیه  شده است   -    مپرس : تکرار  - دلدار : استعاره از خداوند – قلب : مجاز از وجود

  قلب : ایهام (دل – دگرگونی)

آموزش فعل مرکب: 

 اگر به فعل ساده یا پیش وندی یک یا چند تک واژ آزاد اضافه شود، فعل مرکب به دست می آید. 

فعل مرکب دو ویژگی دارد که برای تشخیص ساختمان فعل توجه بدان لازم است: 

1-گسترش پذیر نیست                ۲- جزء همراه فعل نقش پذیر نیست.

مردي هر روز در بازار گدايي مي‌کرد و مردم هم حماقت او را دست مي‌انداختند. دو سکّه به او

دل را به زلف پرچین، تسخیر می‌توان کرد                    این شیر را به مویی، زنجیر می‌توان کرد

نی نامه : 

1 – به کلام مولانا هنگامی که سخن می گوید و از جدایی ها و دوری ها شکوه می کند گوش کن. 

2-از وقتی که مرا از اصل و اساس خود دور کرده اند همه ی آفریدگان با من هم ناله شـــده اند و نالیده اند. 

3 – برای بیان درد اشتیاق خود شنونده ای می خواهم که درد دوری از حق را درک کرده باشد و دلش از این جدایی سوخته باشد.

1- به شعري كه آهنگ دارد امّا وزن عروضي ندارد و جاي قافيه ها در آن مشخّص نيست شعر   .    .     . مي گويند ؟

2- مفهوم کنایی قسمت های مشخص شده را بنویسید .

الف- به سزای عمل ناجوان مردانه اش او را بسمل کردم . ب تمام حسن کباب غاز به این است که سر به مهر روی میز بیاید

3- متن زیر را بخوانید و به سؤالات پاسخ دهید:

 «در احد كه گل بوسه‌ی زخم‌ها تنت را دشت شقایق كرده بود/ مگر از كدام باده ی مهر، مست بودی كه با تازیانه ی هشتاد زخم بر خود حد زدی؟»

1- مفهوم كلی متن به چه واقعه‌ای اشاره دارد؟( تلمیح )

2- حد شرعی در مورد کسی که شراب می نوشد چیست ؟

مفهوم کلی ( پیام نهایی ) بیت زیر چیست ؟

مگر ای سحاب رحمت تو بباری ارنه دوزخ                  به شرار قهر سوزد همه جان ماسوا را

4- يك شاعر فارسي سراي پاكستاني و يك شاعر فارسي سراي تاجيكستاني نام ببريد .

ب)با توجه به ابيات ، به پرسش ها پاسخ دهيد .

 شخصي به هزار غم گرفتارم     در هر نفسي به جان رسد كارم

 بي زلّت و بي گناه محبوسم   بي علّت و بي سبب گرفتارم

  خورده قسم اختران به پاداشم   بسته كمر آسمان به پيكارم

 امروز به غم فزون ترم از دي    و امسال به نقد كمتر از پارم

  بندي است گران به دست و پايم در   شايد كه بس ابله و سبك بارم

  قصه چه کنم دراز بس باشد         چون نیست گشایشی در کارم

1- شاعر در بيت اول خود را چگونه معرفي مي كند؟                                                                     

2- در بيت دوم شاعر علّت گرفتار شدن خود را چه مي داند؟

3- در بيت سوم « بسته كمر آسمان به پيكارم » يعني چه؟

4- در بيت چهارم شاعر چه چيز خود را در حال كاهش مي داند؟

5- درکدام بیت شاعرگرفتاری خودر ا نتیجه ی نادانی وسبک  عقلی می داند؟

6- در کدام بیت شاعر خود را به سکوت دعوت می کند ؟ چرا؟

1- جوانی نکو دار که این مرغ زیبا                نماند در این خانه ی استخوان

منظور از كلمات مشخص شده چيست ؟

2- در بيت « حال آن لعل آبدار گشاد / پيش آن ريگ آبدار نهاد »

 منظور از كلمات مشخص شده جيست ؟

3- بیت " ولی با من بگو آن دیده ور کیست /  که خاری دید و احوال چمن گفت " « ديده ور »  چه مفهومی دارد .

4- منظور از « مرغ اسير » درمصراع : « ناله مرغ اسير اين همه بهر وطن است» چيست ؟

5- بند پوتين را محكم بستن كنايه از چيست ؟

6- منظور از « بادپا » در مصراع « چوكشتي بادپا در رود افكند چيست ؟

دانش های ادبی ( 3 نمره )

1- برجسته ترین آرایه ی ادبی به کار رفته در بیت زیر چیست ؟

خیزید و خزآرید که هنگام خزان است                    باد خنک از جانب خوارزم وزان است

2-- دو شاعر یا نویسنده ی طنز پرداز نام ببرید .  

3- دو ویژگی شعر نیمایی را از نظر قالب بیان کنید .                                                                                                       

4- در بیت    « گر می گریزم از نظر مردمان رهی                  عیبم مکن که آهوی مردم ندیده ام »

 چه ایهامی در کلمه ی « آهو» وجود دارد؟  

5-      بین گزینه های گرو ه « الف » و گروه « ب » ارتباط معنایی برقرار کنید .

گروه الف :      1-  فیه مافیه         2- روزها           3- شفیعی کدکنی              4- دکتر علی شریعتی

گروه ب:       الف- بوی جوی مولیان          ب- خطّ خون               پ- کویر            ت- از آثار منثور مولوی

ث- محمد علی اسلامی ندوشن    ( یک مورد اضافی است)